Cách phòng trị bệnh xì mủ, nứt thân bưởi da xanh (Chi tiết từng bước)

Bệnh nứt thân xì gôm, chảy mủ trên cây có bưởi là một bệnh nguy hiểm và khó trị. Cây bị nhiễm bệnh thường có hiện tượng kém phát triển, nếu không có giải pháp điều trị kịp thời sẽ dẫn đến chết cây. Bệnh do nấm gây ra tồn tại rất nhiều trong tự nhiên nên rất dễ lây lan và khó trị. Trong bài viết này, buoikhanhvinh.com sẽ giới thiệu sơ lược và cách phòng trừ hiệu quả loại bệnh nứt thân xì mủ chảy gôm trên cây bưởi da xanh.

1. Nhận biết cây bưởi bị bệnh nứt thân xì gôm, chảy mủ (nhựa).

cành bưởi da xanh bị bệnh chảy nhựa do nấm.

Bệnh nứt thân xì gôm, chảy mủ (nhựa) xuất hiện trên gốc, thân, cành các cấp, từ cành cơ bản tới cành tăm trên tán lá. Ở gốc, thân và cành to. Ban đầu vỏ bị nứt theo chiều dọc thân, sau từ kẽ nứt có nhựa đặc ra và đọng lại , màu nâu. Vết nứt của vỏ càng ngày càng to và lớp vỏ bị cong và chết khô. Vết bệnh có thể lan rộng tới 15-20cm. Nhiều trường hợp vết bệnh phát triển bao quanh chu vi thân, cành lớn và gây chết cây hoặc cành, bới sâu xuống dưới đất có thể thấy nhiều rễ cũng bị thối. Ở các cành nhỏ 1-2 tuổi thì vết bệnh ban đầu là đốm nâu vỏ, có nhựa đặc chảy ra và đọng lại. Bệnh làm khô cành héo lá.

Triệu chứng ở bộ phận dưới mặt đất hệ thống rễ phát triển chậm, nếu đất bị ngập úng hoặc tiêu thoát kém, rễ bị thối, nguồn bệnh có sẵn trong đất và dễ dàng xâm nhập vào cây phát triển nhanh gây thối toàn bộ rễ, vỏ rễ bị thối mủn ra hoặc tuột ra khỏi rễ. Bộ rễ hư hại dẫn đến cây còi cọc, cành non bị chết, lá chuyển vàng, hoa, quả bị rụng, cây có thể chết.

2. Nguyên nhân gây bệnh nứt thân xì mủ, chảy nhựa.

Nấm Phytophthora citricola, Sawada là nguyên nhân gây ra bệnh nứt thân xì gôm, chảy nhựa. Nấm có sợi và bọc các bào tử với kích cỡ rất nhỏ, bằng mắt thường rất khó phát hiện. Cây bị nhiễm bệnh khi bào tử nấm trên mặt đất văng lên thân cây. Nếu thân cây bị ẩm ướt trong nhiều giờ, do từ những giọt mưa hoặc tưới, nhiễm trùng sẽ diễn ra. Nấm tấn công và giết chết vỏ cây nhưng sẽ không xâm nhập vào gỗ. 

bưởi da xanh bị bệnh nứt thân xì mủ, chảy gôm

Nếu những tổn thương này được phát hiện sớm, nấm có thể dừng lại và cây được cứu. Nhưng một khi nhiễm trùng lây lan và giết chết hơn một phần ba mô vỏ quanh thân cây, cây sẽ chết hoặc phát triển rất kém.

Cây bưởi sẽ tạo ra một loại nhựa đặc màu hổ phách để bảo vệ chống lại “cuộc xâm lược”. Nhựa chảy ra khỏi điểm nhiễm trùng, cố gắng loại bỏ nấm.  Do nhiệt độ dao động, nấm có thể tự chết. Khi điều này xảy ra, vỏ cây bị nhiễm bệnh sẽ khô và nứt. Vỏ cây mới cuối cùng sẽ bắt đầu mọc xung quanh vết thương. 

3. Phát sinh, phát triển của bệnh xì mủ chảy nhựa.

Bệnh lây lan bằng bảo tử nhờ gió mưa, côn trùng và cả dụng cụ sản suất của người làm vườn. Loài nấm này có nguồn gốc thủy sinh cho nên để bảo tử có thể nảy mầm xâm nhiễm và sau đó nấm sinh trưởng phát triển, rất cần độ ẩm cao, độ ẩm ướt trong vườn cây.

Thường bệnh phát sinh từ mùa hè và phát triển kéo dài tới cuối năm; trong vụ đông xuân do khô lạnh nên bệnh ngừng lại, tuy nhiên nấm vẫn tồn lưu trong vết bệnh trên cây và chính đó là nguồn bệnh để từ đó khi có điều kiện thuận lợi về ôn ẩm thì nấm phát tán lây lan. ‘

4. Cách phòng bệnh nứt thân xì gôm chảy mủ.

4.1. Các biện pháp phòng bệnh xì gôm chảy nhựa

Biện pháp phòng, trừ.

Do nấm phát sinh bằng động bào tử, bào tử của nấm bệnh có roi bơi, nên tốc độ lây
lan rất nhanh. Nhiệt độ nấm có thể phát triển từ 10-35oC, pH từ 4-7.
Vì vậy rất khó trừ, mà chủ yếu nên áp dụng biện pháp phòng. Có thể áp dụng biện pháp phòng trừ sau:
4.1.1. Cẩn thận không làm thân cây bị thương tích.

  •  Khi sử dụng máy cắt cỏ hoặc các thiết bị làm vườn khác cần tránh gây thương tích cho cây. Các bào tử nấm có thể xâm nhập vào cây thông qua mô bị thương, Đây là cách thức chủ yếu của nhiễm trùng.
  • Rửa dao, kéo cắt tỉa và các dụng cụ khác và nhúng nó bằng bông ngâm trong cồn 70% hoặc 0,5% Clorox trước và sau khi sử dụng.

4.1. 2. Thực hiện các bước sau để ngăn ngừa bệnh. 

  • Trồng trong đất thoát nước tốt hoặc sửa đổi đất để cải thiện thoát nước khi cần thiết, ở những vũng đất trũng dễ bị ngập úng trong mùa mưa cần lên liếp cao,
  • Nếu thấy chưa đạt yêu cầu phải đắp mô để trồng, để cây không bị ngập úng. Lên liếp hình mai rùa đễ dễ thoát nước khi có mưa.
  • Tưới nước cho cây có múi đúng cách, sử dụng hệ thống nhỏ giọt hoặc phun mua cục bộ để tránh bị ngập nước “Giữ cho thân cây khô là điều cần thiết cho sức khỏe của cây” vì Phytophthora có thể được di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác trong dòng chảy trong đất.
  • Vào đầu mùa mưa, dùng nước vôi hoặc dung dịch thuốc Boóc đô 1% quét lên gốc thân cây (cao khoảng 1 mét, tính từ mặt đất lên) để phòng ngừa bệnh tấn công ở phần gốc thân cây.

4.1.3. Chăm sóc và bảo dưỡng đúng cách. 

  • Ngăn chặn côn trùng gây hại bằng cách duy trì sức khỏe của cây. Vệ sinh vườn cây, tỉa bớt cành lá gần mặt đất, thu gom những trái bệnh đem tiêu hủy
  • Trồng đúng mật độ khuyến cáo, không nên tủ cỏ sát gốc cây vào mùa mưa
  • Sử dụng vi sinh hoặc nấm đối kháng Trichoderma ủ với phân hữu cơ và tăng cường bón phân hữu cơ để làm giàu hệ thống vi sinh vật đất, đặc biệt các vi sinh vật đối kháng.

4.2. Cách trị bệnh nứt thân xì mủ, chảy nhựa cho cây bưởi da xanh.

Phải thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện bệnh và phòng trừ kịp thời:

+ Trong trường hợp bệnh nhẹ.

Cây còn sức sinh trưởng nên chọn các loại phân hữu cơ sinh học, bón lượng ít, chia theo từng giai đoạn để bón.

* Có thể dùng nấm đối kháng với nấm phytophthora sp là nấm Trichoderma hazianum để phòng trị bằng cách: cứ một kg nấm T.hazianum trộn đều với 40kg phân chuồng hoai mục giải quanh gốc cây với lượng từ 5 đến 10 kg cho một cây (tùy theo cây đã lớn hay còn nhỏ).

* Dùng chế phẩm vi sinh chuyên dùng có các chủng như Pseudomonas luteola; Streptomyces diastatochromogenes; Streptomyces antimycoticus ….để diệt nấm Phytophthora sp. Cách sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, thường thì dùng chế phẩm vi sinh pha loãng với nước theo tỷ lệ 1: 20 tưới gốc và phun lên toàn bộ cây hai lần/ tuần. Nên thực hiện vào lúc chiều tối, tưới xong nên giữ ẩm gốc vì vi sinh gặp ánh nắng mạnh sẽ chết -> mất tác dụng.

+ Đối với những cây bệnh nặng:

– Khi thấy triệu chứng bệnh ở gốc (xì gôm, chảy nhựa mủ) tức là bệnh đã phát triển tương đối mạnh, lúc này phần vỏ cây và gỗ phía trong đã bị gây hại. Do đó cần tiến hành triển khai đồng bộ các biện pháp chăm sóc riêng cho những cây bị bệnh.

– Tại những phần vỏ cây bị bệnh cần tiến hành các bước xử lý sau đây:

Dùng dao hoặc vá sắt cạo sạch phần vỏ đã bị thối, và mủ xì ra

Bước 1: 

Dùng dụng cụ chuyên dụng chà xát, cạo sạch lớp vỏ đã bị bệnh (làm sạch bề mặt vỏ cây).

Phơi nắng cho khô, trong trường hợp nếu thời tiết bất lợi (không nắng, mưa ẩm kéo dài, cây bị bệnh nặng) cần xử lý ngay phải dùng khăn khô lau sạch nước, hoặc dùng máy sấy sấy khô phần vỏ cây kết hợp dùng cây gậy nhỏ một đầu quấn vải khô có thẩm dầu (tạo thành ngọn đuốc nhỏ) đốt và hơ nhẹ vết bệnh cho khô kiệt nước và sạch ẩm.

Bước 2: 

Dùng các chế phẩm diệt trừ nấm như Mataxyl 500WP pha đậm đặc với nước để quét vào phần vừa cạo 1 ngày 1 lần. Ở những lần đầu tiên thì mủ vẫn bị xì ra, do đó bạn dùng một bàn chải đánh răng nhũng thuốc và chà vào phần mủ chảy, mủ cây gặp nước sẽ mềm ra ta dễ dàng làm sạch. Nếu bạn dùng dao khoét có khả năng vết bệnh sẽ nặng thêm.

Sau khi quét thuốc vào vết vừa cạo, bạn pha loãng thuốc theo chỉ dẫn rồi phun lên cây. Vì thuốc này có tác dụng lưu dẫn 2 chiều sẽ được lá hấp thụ vào cây để tiêu diệt nấm.

Song song với đó ta dùng chế phẩm vi sinh chuyên dùng có các chủng như Pseudomonas luteola; Streptomyces diastatochromogenes; Streptomyces antimycoticus ….pha loãng tưới gốc để tiêu diệt vi nấm trong đất và tăng cường vi sinh trong đất để ngăn ngừa bệnh tái phát.

Đọc tiếp những bài liên quan đến bệnh này: phytophthora-la-gi-cach-phong-tru-benh-thoi-goc-nut-than-chay-mu-thoi-trai-tren-cay-buoi/

Tại sao lại phải kết hợp giữa hóa học và sinh học?

Việc kết hợp giữa thuốc hóa học và sinh học là cần thiết đối với những cây bệnh nặng vì lúc này nấm bệnh đã xâm nhập vào mạch dẫn của cây, nếu chỉ sử dụng thuốc sinh học thì rất lâu khỏi, kết hợp bằng cách dùng thuốc hóa học quét vào vết xì mủ và phun lên lá, tính chất lưu dẫn của thuốc hóa học sẽ thâm nhập và tiêu diệt nấm bệnh trong cây. Còn thuốc sinh học sẽ tưới gốc để diệt nấm có hại trong đất và rễ, nhưng không gây hại cho nấm có lợi sống trong đất.

Nếu chỉ dùng thuốc hóa học tưới gốc thì các hoạt chất hóa học sẽ gây độc cho cả nấm có hại, nấm có lợi và tất cả các loài sinh vật sống trong đất, vì vậy nếu cây mới chớm bị và còn nhẹ thì không nên dùng thuốc hóa học để diệt trừ nấm bệnh.

5. Lời kết.

Phát hiện sớm bệnh nứt thân xì gôm chảy mủ bưởi da xanh là rất quan trọng, nhưng các dấu hiệu ban đầu có thể khó phát hiện. Do đó việc áp dụng tổng hợp các biện pháp phòng bệnh như đã nêu ở trên luôn là điều tiên quyết luôn phải thực hiện.

Chúc bạn thành công.

buoikhanhvinh.com

Comments are closed.